Ιθαγενείς


Σχολιάστε

Γ. Καραμπελιάς, νέο βιβλίο: «Η αποστασία των διανοουμένων»

exofyllo-apostasia-giorgos-212x300

Απόσπασμα από την εισαγωγή του νέου βιβλίου του Γιώργου Καραμπελιά που δημοσιεύτηκε στο Ποντίκι(22-11-12). Το νέο βιβλίο του Γ. Καραμπελιά, Η αποστασία των διανουμένων, θα κυκλοφορήσει στα βιβλιοπωλεία την ερχόμενη εβδομάδα από τις Εναλλακτικές Εκδόσεις.

Προφανώς, η πτώση του σοβιετικού στρατοπέδου, με σύμβολο την πτώση του τείχους του Βερολίνου, θα σηματοδοτήσει το τέλος μιας ολόκληρης ιστορικής εποχής.

Μέσα σε δύο ή τρία χρόνια θα ζήσουμε μια σαρωτική «αλλαγή παραδείγματος», χωρίς ίσως ιστορικό προηγούμενο. Η κατάρρευση του ανατολικού στρατοπέδου θα μεταφραστεί, στην Ελλάδα, στην κατάρρευση του «πατριωτικού» ΠΑΣΟΚ, περνώντας μέσα από το καθαρτήριο της υπόθεσης Κοσκωτά· η ευρωπαϊστική Αριστερά θα κυριαρχήσει στον Συνασπισμό της Αριστεράς, ο κόσμος θα γίνει για δέκα ή είκοσι χρόνια μονοπολικός. Η διάλυση της Γιουγκοσλαβίας θα ολοκληρώσει την καθολική ανατροπή των παλιών γεωπολιτικών σταθερών. Ο εξαμερικανισμός και η υποταγή στα παγκοσμιοποιητικά ρεύματα του συρμού, θα καταστούν ιδεολογικά κυρίαρχα. Ποιος δεν θυμάται τα αναρίθμητα «Κλικ», τα καινούργια μπαρ, την εισβολή των ιδιωτικών τηλεοπτικών και ραδιοφωνικών σταθμών, τις νέες οικολογικές ευαισθησίες, με τους Οικολόγους-Εναλλακτικούς; Ο πατριωτισμός γίνεται ντεμοντέ για τη νεολαία. Ήδη το 1993 θα έχει αναδυθεί ένα νέο ιδεολογικό και πολιτικό τοπίο. Το ΠΑΣΟΚ κατεξοχήν – αλλά και η Δεξιά – θα μεταβληθεί σε κόμμα δυτικόστροφο και εκσυγχρονιστικό, διαδικασία που θα ολοκληρωθεί με την ανάληψη της ηγεσίας από τον Σημίτη το 1996· στην Αριστερά, ο Συνασπισμός, αφού αποχωρήσει το ΚΚΕ, θα ενσωματώσει τη νεότερη γενιά των στελεχών και των λίγων διανοουμένων του ΚΚΕ, που πλέον έχουν προσχωρήσει στην ευρωπαϊσμό, μετά την κατάρρευση του σοβιετισμού.

Συνέχεια


Σχολιάστε

Οδών και πόλεων ονοματολόγιο

Με την ευκαιρία της καθόδου των Ιθαγενών στη Κύπρο.

«Είναι, έτσι, κάποιοι δρόμοι με ονειρικές, με μυθικές πια προεκτάσεις. Καμιά φορά ξυπνούν και τους διαβαίνουν άνθρωποι από άλλες εποχές, πεθαμένοι εδώ και αιώνες, αλλά και φίλοι που χάθηκαν οριστικά, γυναίκες ονειρικές, με τα διάφανά τους φορέματα, άλογα, άμαξες, άρματα δρεπανηφόρα, στρατιωτικά αυτοκίνητα, λιμουζίνες, κόσμος και κόσμος σε απογευματινή έξοδο, στρατιώτες. Κόσμος βυθισμένος στη λήθη και στο χρόνο. Βυζαντινές αρχόντισσες. Φράγκοι και Ενετοί. Αλλά και Οθωμανοί, με τα σπαθιά, τα γιαταγάνια τους…»

Ένα μικρό διήγημα, του Νίκου Ορφανίδη, που νοσταλγεί τους δρόμους και τις γειτονιές της κεντρικής Λευκωσίας. Ένας εναλλακτικός ταξειδιωτικός οδηγός, για προσκυνητές – και όχι για τουρίστες.

Διαβάστε ολόκληρο το διήγημα εδώ:

Οδών και πόλεων ονοματολόγιο


1 σχόλιο

Βιβλιοκριτική: Γιατί σκότωσα την καλύτερη μου φίλη.

Ίσως ένα από τα καλύτερα μυθηστορήματα που έχω διαβάσει μέχρι τώρα. Η Αμάντα Μιχαλοπούλου, γράφει μέσα από τις παιδικές τις αναμνήσεις, ξετυλίγει με φανταστικό τρόπο την Ελλάδα της μεταπολίτευσης και την σχέση δύο κοριτσιών, μεταξύ τους καθώς και με τον υπόλοιπο κόσμο που περιτρυγιρίζει τη φιλία τους από τα παιδικά τους χρόνια εώς και την ενηλικίωσή τους.

Συνέχεια


Σχολιάστε

Παρουσίαση βιβλίου: «Η ιστορία των ΜΜΕ»

Αρκετές φορές σε αυτό το ιστολόγιο έχουν παρουσιαστεί βιβλία ή και αποσπάσματά τους, θεωρώντας πως με αυτό τον τρόπο συμβάλουμε από μεριάς μας στην διεύρυνση των οριζόντων της γνώσης. Μέσα λοιπόν από τις κουβέντες μας και τις συζητήσεις μας έγινε αντιληπτό πως χρειάζεται να κάνουμε μια πιο εντατική προσπάθεια προς αυτή την κατεύθυνση. Για αυτό πλέον στο ιστολόγιο θα υπάρχει μόνιμα η σελίδα «Βιβλία», με παρουσιάσεις και προτάσεις για νέες και παλιές κυκλοφορίες.  Η προσπάθεια αυτή όμως θέλει και … βοηθούς! Για αυτό στο ithageneis@gmail.com μπορείτε να στέλνετε τις προτάσεις και τις παρουσιάσεις σας!

Η ιστορία των Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης

Ο Jean- Noel Jenanneney  προσπαθεί μέσα 443 σελίδες να καταγράψει την ιστορία της εξέλιξης των ΜΜΕ, σε ένα παράλληλο ταξίδι με την σύγχρονη Ευρωπαϊκή ιστορία.

Θα ξεκινήσει το έργο του από τις πρώτες μορφές επικοινωνίας, όπως ένα σπασμένο κλαδί που σήμαινε πως ο εχθρός «πλησιάζει». Στη συνέχεια θα παρουσιάσει την σταδιακή εξάπλωση της γραφής και την χρήση της στους αρχαίους πολιτισμούς. Για το συγγραφέα ωστόσο, τίποτα δεν θα συμβάλει τόσο καθοριστικά στην επικοινωνία, όσο η ανακάλυψη από τον Γουτεμβέργιο το 1438 της τυπογραφίας. (προς τιμήν του συγγραφέα αναγνωρίζει και σημειώνει πως την τυπογραφία την είχαν πολύ νωρίτερα ανακαλύψει οι Κινέζοι).

Από το 1438 και έπειτα θα ξεκινήσουν τα πρώτα δειλά βήματα της έντυπης ενημέρωσης. Θα ξεκινήσει η έκδοση των πρώτων εφημερίδων και των πολιτικών περιοδικών, ενώ παράλληλα θα έχουν να αντιμετωπίσουν τις διώξεις των κυβερνώντων και τις προσπάθειες τους για τον έλεγχό τους. Σε εκείνους του χρόνους ουσιαστικά θα υποστηρίξει πως ξεκινούν και τα «πάθη» της δημοσιογραφίας, η διαφθορά, ο χρηματισμός και η μεροληψία. Η ανθρωπότητα ωστόσο, θα περιμένει μέχρι το 1702 για να γνωρίσει την πρώτη καθημερινή εφημερίδα (Dailiy Current), που εκδιδόταν για 32 χρόνια στην Βρετανική Αυτοκρατορία. Από εκείνη τη στιγμή και έπειτα ο χώρος της έντυπης ενημέρωσης θα έχει σε όλο το δυτικό κόσμο ανοδική πορεία. Σε αυτήν την εξέλιξη συμβάλει καθοριστικά η βιομηχανική επανάσταση και η αύξηση των αστικών και μεσοαστικών στρωμάτων στις πόλεις.

Συνέχεια


Σχολιάστε

Οι ρίζες του σιωνιστικού φονταμενταλισμού

Μια οργάνωση της κοινωνίας που θα καταργούσε τις προϋποθέσεις του εμπορίου, και κατά συνέπεια τη δυνατότητα του εμπορίου, θα έκανε αδύνατη την ύπαρξη του Eβραίου. Η θρησκευτική του συνείδηση θα διαλυόταν σαν άψυχος καπνός μέσα στον πραγματικό ζωογόνο αέρα της κοινωνίας.
Από την άλλη μεριά, όταν ο Eβραίος αναγνωρίζει ως ανίσχυρη αυτή την πρακτική του ουσία κι εργάζεται για την εξάλειψή της, τότε βγαίνει έξω από το πλαίσιο της μέχρι τώρα εξέλιξής του προς την καθαρά ανθρώπινη χειραφέτηση, και στρέφεται ενάντια στην ακραία πρακτική έκφραση της ανθρώπινης αυτοαλλοτρίωσης…
Έτσι, ανακαλύπτουμε στον ιουδαϊσμό ένα καθολικό σύγχρονο αντικοινωνικό στοιχείο, που, διαμέσου της ιστορικής εξέλιξης, όπου οι Eβραίοι συνείργησαν με ζήλο προς αυτή την κακή κατεύθυνση, έφτασε ως το τωρινό του ύψος, σ’ ένα ύψος που πρέπει κατ’ ανάγκην να διαλυθεί.
Καρλ Μαρξ, Το ΕβραΪκό Ζήτημα

Όταν ο Μαρξ στα 1843 έγραφε Το Εβραϊκό Ζήτημα, και πρότεινε ως λύση του την κατάργηση της ίδιας της κοινωνίας που δημιουργεί τον «Eβραίο», δηλαδή την κατάργηση της εμπορευματικής κοινωνίας, δεν θα μπορούσε ποτέ να φανταστεί ότι, 165 χρόνια μετά, το ίδιο ζήτημα θα συνέχιζε να βρίσκεται στην καρδιά των προβλημάτων του σύγχρονου κόσμου: Πράγματι, από την άνοδο του ναζισμού στη Γερμανία μέχρι τον επεκτατισμό στην Παλαιστίνη και τις απειλές για πυρηνικό ολοκαύτωμα στο Ιράν, το «εβραϊκό ζήτημα» παραμένει εξ ίσου, αν όχι και περισσότερο, παρόν, τόσο με την έννοια που του έδινε ο Μαρξ, ως έκφραση του Κεφαλαίου και της εμπορευματικής κοινωνίας, όσο και με τη γεωπολιτική και ιδεολογική του σημασία, ως το ζητημα που έχει προξενήσει έναν χωρίς προηγούμενο πόλεμο των πολιτισμών, ιδιαίτερα μεταξύ του Ισλάμ και των «θρησκειών της Βίβλου», δηλαδή του Ιουδαϊσμού και του δυτικού Xριστιανισμού.


2 Σχόλια

Ολίγες Χριστουγεννιάτικες βιβλιοπροτάσεις

Α. Πέτρου Κροπότκιν, Αλληλοβοήθεια, Ένας παράγοντας της εξέλιξης, Εκδόσεις Καστανιώτη.

Ναι, καλά διαβάσατε. Κατά τη γνώμη μου πρόκειται για το καλύτερο βιβλίο του αναρχικού πρίγκηπα, μια συνεργατική ανάγνωση της θεωρίας του Δαρβίνου. Η αλληλοήθεια αποτελεί μια πραγματεία για την φυσική και ιστορική καταγωγή των κοινοτιστικών-συνεργατικών μορφών συλλογικής οργάνωσης ζώων και ανθρώπων. Ένα βιβλίο οίκο-αυτεξουσιότητας, μέσα από το οποίο μπορούμε όλοι να αποκτήσουμε καλύτερη συνείδηση των προοπτικών της συλλογικής μας απελευθέρωσης. Ένα αμιγώς εναλλακτικό βιβλίο το οποίο κινείται έτη φωτός μακριά από τον μηδενισμό και την αυτοκαταστροφή που κυριαρχεί στις μέρες μας.

Β. Γ. Καραμπελιάς (κείμενο-επιμέλεια), Νεο-οθωμανισμός, Εναλλακτικές Εκδόσει. Κείμενα των: Φ. Αποστολόπουλου, Γερ. Καραμπελιά, Χρ. Κροκόβελου, Σπ. Κουτρούλη, Στ. Κωνσταντινίδη, Ο. Μίντσεφ, Θ. Μπατρακούλη, Γ. Ρακκά, Θ. Στοφορόπουλου, Θ. Τζιούμπ. Εναλλακτικές Εκδόσεις (και για να παινέψουμε και το σπίτι μας).

Ένα βιβλίο για τις νεο-αυτοκρατορικές τάσεις που επιδεικνύει η σύγχρονη Τουρκία. Ανάλυση των γεωπολιτικών, πολιτικών και κοινωνικών ελατηρίων του νέου κύματος τουρκικού επεκτατισμού, το οποίο απειλεί λαούς των Βαλκανίων και της Μέσης Ανατολής. Σκιαγράφιση της τουρκικής εξωτερικής και εσωτερικής πολιτικής αλλά και ιδιαίτερη μνεία στον νεο-φαναριωτισμό των ελληνικών αρχουσών τάξεων, που υπό τον μανδύα της ελληνοτουρκικής φιλίας έχουν συμπράξει με τους νεο-οθωμανούς ομολόγούς τους ξεπουλώντας την ανεξαρτησία της χώρας μας. Ο ‘Νεο-οθωμανισμός’ κάνει φύλλο και φτερό της συστηματικής προπαγάνδας όλων των ιδεολογικών μηχανισμών του νεοελληνικού κρατιδίου, των πανεπιστημίων και των ΜΜΕ. Για όποιους δεν θέλουν να καταπίνουν αμάσιτη την συναίνεση στα σχέδια των ελληνικών αφεντικών, των τούρκων επεκτατιστών και των αμερικάνων ιμπεριαλιστών.

Γ. Βαντάνα Σίβα, Η αρπαγή της σοδειάς, Εκδόσεις Εξάρχεια.

Σε όλες τις συζητήσεις που κάνουμε για το κίνημα της απο-ανάπτυξης ένα ερώτημα κυριαρχεί: ‘Μα γίνονται αυτά τα πράγματα;’. Το βιβλίο της Βαντάνα Σίβα αποτελεί μια οριστική απάντηση σ’ αυτό. Μέσα από την εξιστόρηση όλων των σημαντικών αγώνων του ινδικού αγροτικού κινήματος κατά τα τελευταία 25 χρόνια ενάντια στην  αγορά, τα μεταλλαγμένα και την υπονόμευση της βιοποικιλότητας,  την πολιτιστική ισοπέδωση της παγκοσμιοποίησης αντιλαμβάνεται κανείς, ότι για αιώνες οι ινδικές κοινότητες των αγροτών είχαν θέσει σε λειτουργία μιαν οικονομική φιλοσοφία που στέκεται στον αντίποδα της θεολογίας της ανάπτυξης, επινοώντας θαυμαστές πρακτικές που πρόκριναν την οικολογία, την οικονομική ισότητα και την ελευθερία. Η υπεράσπιση αυτής της παράδοσης είναι που καθιστά αυθεντικά αντικαπιταλιστικά και άκρως ριζοσπαστικά τα κινήματα αυτά, δίχως από την άλλη να χάσουν την σχεδόν απόλυτη ηγεμονία που διατηρούν μέσα στην ινδική αγροτιά. Τελειώνοντας αυτό το βιβλίο, για ένα από τα πιο αυθεντικά και πρωτοποριακά κινήματα της παγκόσμιας κοινότητας των αγωνιζόμενων λαών, με θλίψη συνειδητοποιεί κανείς ότι θα πρέπει να επιστρέψει στο ελληνικό κινηματικό παρασιτιλίκι, να συνεχίζει να ανέχεται τους επαναστάτες μπαρόβιους και τους γραφειοκράτες χαρτογιακάδες των φοιτητικών χώρων και του ελληνικού δημοσίου.


Δ. Κώστας Παπαϊωάννου, Για τον Μάρξ και τους Μαρξιστές, Τόμος Ι: Οντολογία και Αλλοτρίωση, Εναλλακτικές Εκδόσεις.

Ένα ακόμα εξαίρετο βιβλίο του μεγάλου Έλληνα φιλοσόφου. Μια καταιγιστική κριτική στον Μαρξ και τους μαρξιστές επιγόνους του. Ο Παπαϊωάννου σ’ αυτόν τον τόμο αποδομεί τον ιστορικό υλισμό υποβάλλοντάς τον σε μια καταιγιστική… μαρξική, θα λέγαμε, κριτική. Μαρξική, διότι αποδομεί ιστορικά, κοινωνιολογικά και ταξικά πολλές από τις ιδεολογικές προκαταλήψεις και τα νοησιαρχικά σχήματα του ίδιου του Μάρξ (ιδιαίτερα του ‘νεαρού Μαρξ’) αλλά και των μαρξιστών επιγόνων του. Διαβάζοντας κανείς το βιβλίο του Παπαϊωάννου, κατανοεί κανείς ότι η ανάδειξη του Μαρξισμού σε μια πασπαρτού ιδεολογία που καθιστά διάφανη κάθε κοινωνική και ιστορική αντίφαση, στο μοναδικό κλεδί που καθιστά διάφανο τούτο τον κόσμο συνιστά κυρίως ένα εγχείρημα των επιγόνων του Μαρξιστών, κι έχει να κάνει πολύ περισσότερο με την ανάγκη για ηγεμονία στο εσωτερικό των κομμουνιστικών κινημάτων που είχαν ορισμένες συνιστώσες του πάρα με την ίδια την πραγματικότητα. Γιατί κακά τα ψέμματα, με την ίδια βεβαιότητα που μπορούμε να αποφανθούμε πως Μαρξ υπήρξε ένας άριστος ανατόμος του καπιταλιστικού συστήματος, συλλαβάνοντας με εξαιρετική διαύγεια την κοινωνική του δυναμική, θα πρέπει να παραδεχτούμε ότι τα φιλοσοφικά του διαβήματα και η γενική του κοινωνική θεωρία συνιστούν τουλάχιστο ατυχείς πλευρές του έργου του. Ο Παπαΐωάννου με τον φιλοσοφικό και τον κοινωνιολογικό του οίστρο, με το τόσο συγκλονιστικό του συγγραφικό πάθος, το αποδεικνύει περίτρανα στο Για τον Μάρξ και τους Μαρξιστές.

Ε. Ανδρέας Σπύρου, Το ελληνικό σχολείο μετά από 20 έτη: Η μαρμαρωμένη πρόοδος και τα παιδιά της, Εκδόσεις Καστανιώτη.


Το ελληνικό σχολείο δεν έχει μόνο προβλήματα μισθοδωσίας των καθηγητών. Ούτε βέβαια αυτό που κυριαρχεί είναι η ‘καταπίεση του σχολικού περιβάλλοντος’, ενάντιον της οποίας βγάζουν αμέτρητους λόγους κάτι κυριλέ απουσιολόγοι ενώπιον της Υπουργού. Το ελληνικό σχολείο στενάζει κάτω από την αποδόμηση του ύστερου καπιταλισμού, ο οποίος έχει ως πρότυπό του τον αμαθή, υπερχρεωμένο και μοναχικό καταναλωτή και γι’ αυτό τσακίζει κάθε μηχανισμό εκπαίδευσης και κοινωνικοποίησης στο διάβα του. Η ‘πρόοδος’ του ελληνικού σχολείου κατά την διάρκεια της μεταπολίτευσης έχει εδώ και πάρα πολλά χρόνια εξοκείλει στην ‘προσαρμογή’ (δηλαδή στην διάλυση) σε αυτά τα πρότυπα. Είναι αυτό που ο Μισεά ονόμασε την ‘εκπαίδευση της αμάθειας’. Ε, λοιπόν, ο Ανδρέας Σπύρου μας προσφέρει την ελληνική εκδοχή αυτής της προβληματικής…

Σκά-τζόχοιρος


Σχολιάστε

Η λογική ενός τεχνοκράτη…

grafeiokratis

Εδώ και δεκαετίες, την πολιτική πραγματικότητα της χώρας μας, την καθορίζουν οι προβαλλόμενοι τεχνοκράτες των Βρυξελλών, των think tanks, των «Μεγάλων Καναλιών» και των Υπουργικών Συμβουλίων. Είναι η κυρίαρχη πολιτική ελίτ, που έξω από οποιοδήποτε όραμα, εκτελεί «πιστά» τις εντολές του Υπερεθνικού οικονομικού μπλοκ εξουσίας, μετρώντας άλλοτε στατιστικά στοιχεία και κονδύλια και άλλοτε τηλεθεάσεις ή σκάνδαλα.

Αυτοί, τις επόμενες μέρες και εν όψει της Διεθνούς Ένθεσης Θεσσαλονίκης, ράβουν τα κοστούμια τους και αντιγράφουν με προσοχή τις νέες κατευθυντήριες γραμμές που έχουν χαραχθεί έξω από τις πραγματικές ανάγκες του Ελληνικού λαού. Ωστόσο, στα φώτα της δημοσιότητας και στον «προεκλογικό» παροξυσμό υποσχέσεων χάνεται ο πραγματικός τους ρόλος και χαρακτήρας

Από τη μεριά μας θεωρούμε πως η «λογική» τους αποτυπώνεται γλαφυρά στο  παρακάτω απόσπασμα:

[…]Το ύψος της παραγωγής μετριέται, σε χρήμα με δύο δείκτες, το «ακαθάριστο εγχώριο προϊόν» και το Ακαθάριστο Εθνικό Προϊόν (Α.Ε.Π.). Η εξασφάλιση υψηλού ποσοστού αύξησης του Α.Ε.Π. παραμένει ακόμα ο αντικειμενικός σκοπός των περισσότερων κυβερνήσεων. Ωστόσο, μέτρα που κάθε λογικός και χωρίς προκαταλήψεις άνθρωπος θα θεωρούσε ευεργετικά, θα είχε σαν αποτέλεσμα την μείωσή του. Για παράδειγμα αν ο περιορισμός της ταχύτητας των αυτοκινήτων ή η μεταφορά επιβατών και εμπορευμάτων με το σιδηρόδρομο, μείωνε τον αριθμό των αυτοκινητιστικών δυστυχημάτων, οι δουλειές των νοσοκομείων, των μηχανικών, των κατασκευαστών αυτοκινήτων, των ασφαλιστών θα έπεφταν, με αποτέλεσμα τη μείωση του Α.Ε.Π.

Ας φανταστούμε τώρα τις αντιδράσεις ενός τεχνοκράτη ερωτευμένου με τις καμπύλες αύξησης του Α.Ε.Π. στη θέα ενός δημοσίου πάρκου, όπως το πάρκο του Sceaux: «Αίσχος, θα αναφωνούσε, αυτό το πάρκο δε προσφέρει τίποτα στο Α.Ε.Π.! Μόλις δέκα ή δώδεκα ισχνούς μισθούς κηπουρών και φυλάκων. Μερικά μηχανήματα για την καλλιέργεια και τη φροντίδα των δένδρων, που άλλωστε αγοράζονται μια για πάντα. Μερικές αγορές δενδρυλλίων και ούτε κι αυτές καλά- καλά, γιατί μου φαίνεται αυτοί οι καταραμένοι κηπουροί έχουν φτιάξει φυτώρια. Κάτι αγορές λιπασμάτων, και ούτε, γιατί μου φάνηκε ότι είδα στοίβες με φυσικό λίπασμα στο χώρο που είναι απαγορευμένος για το κοινό. Όσον αφορά πάλι τον κόσμο που έρχεται αυτό το πάρκο δεν τον σπρώχνει να ξοδέψει λεφτά: ο καθένας έρχεται με το κοστούμι του, το φόρεμα, τα παπούτσια, το τζιν και τα πέδιλα που έχει. Μόνο τα παιχνίδια, τα μπαλόνια και οι μπάλες έχουν κάποια κατανάλωση. Όσο για τα ραντεβού των ερωτευμένων, γιατί να μη συχνάζουν στα μπαρ και τις ντισκοτέκ;

Όμως, αν αξιοποιούσαμε  το πάρκο αυτό, όλα θα πήγαιναν καλύτερα. Πρώτα- πρώτα θα πωλούσαμε ένα κομμάτι στους επιχειρηματίες οικοδομών για την κατασκευή πολυτελών πολυκατοικιών. Με τις τρέχουσες τιμές στο Sceaux, αυτό θα επέφερε εκατομμύρια και θα προκαλούσε τεράστια αύξηση της οικοδομικής και εμπορικής δραστηριότητας. Στο κέντρο του πάρκου θα άνοιγε ένα λούνα- πάρκ με όλων των ειδών τα μηχανικά παιχνίδια… Εδώ ο κόσμος θα πλήρωνε για να διασκεδάσει. Η βιομηχανία θα είχε κατασκευάσει όλα αυτά τα μηχανήματα. Η κατανάλωση ηλεκτρισμού θα μεγάλωνε, κι έτσι θα χρειάζονταν να κατασκευάσουμε έναν πυρηνικό σταθμό παραγωγής ηλεκτρικού ρεύματος στο Nogent- sur- Seine. Εκατομμύρια, δισεκατομμύρια θα κυκλοφορούσαν στην αγορά και η οικονομία θα άνθιζε. Τελικά το λούνα- πάρκ θα έκανε τόσο θόρυβο, ώστε θα έπρεπε να κατασκευάσουμε ειδικά παράθυρα, με διπλά τζάμια για να προστατεύσουμε από το θόρυβο τους πλουσίους ενοίκους των γύρω σπιτιών. Αποτέλεσμα, ακόμα μια ώθηση για την άνοδο της επιχειρηματικής δραστηριότητας και την αύξηση του Α.Ε.Π.!»

Να τι θα σκεφτόταν ένα τεχνοκράτης, αν φυσικά είχε το χρόνο να κάνει βόλτες και να σκέφτεται. Ευτυχώς, δεν έχουν βάλει ακόμα χέρι στο πάρκο του Sceaux. Όμως, έχουν πραγματοποιήσει ή προγραμματίσει πολλά ανάλογα σχέδια στη Γαλλία και στον υπόλοιπο κόσμο.

Το παρόν κείμενο αποτελεί απόσπασμα, από το βιβλίο, Οικολογικό Μανιφέστο, σε σύνθεση και επιμέλεια του Πιερ Σάμουελ, από τις Εναλλακτικές εκδόσεις.

Ντιούη


Σχολιάστε

Κριτική των εμπορευματικών σχέσεων

no-money-flat

Στις προηγούμενες θέσεις έδειξα ότι η μαζική μείωση της διάρκειας της εργασίας είναι 1) δυνατή εξαιτίας της αυτοματοποίησης και 2) αναγκαία ώστε όλοι να μπορούν να εργάζονται, και να εργάζονται λιγότερο και καλύτερα

Σ’ αυτή την επόμενη θέση θέλω να δείξω πως αυτό που είναι δυνατό και αναγκαίο είναι επίσης επιθυμητό, δηλαδή: πως η εξάλειψη της μισθωτής ετερόνομης εργασίας σαν κύριας απασχόλησης αποτελεί τον όρο (αναγκαίο αλλά όχι αρκετό) για την απελευθέρωση και την καλυτέρευση της ύπαρξης όλων. Κάνοντας αυτό, θα ξανασυνδεθώ με τις αρχικές επιδιώξεις του εργατικού κινήματος: η χρήση του καπιταλισμού, η άρνηση του καταναγκασμού στη μισθωτή εργασία και η άρνηση της επικυριαρχίας υπήρξαν μέσα σε αυτό αξεδιάλυτα δεμένες.

Εκείνο που πραγματικά τίθεται σε αμφισβήτηση μέσα από την αμφισβήτηση της μισθωτής εργασίας είναι η κεντρικότητα της οικονομικής διάστασης: δηλαδή η σημασία αυτής της σφαίρας όπου το κάθε πράγμα γίνεται με το μοναδικό στόχο της ίσης ανταλλαγής με κάτι άλλο, ενώ δεν αξίζει τίποτα σαν αυτό που είναι, κανένα δεν έχει σαν σκοπό αυτό το ίδιο σαν τέτοιο. Ακριβώς από το γεγονός ότι αναγάγει τα πάντα σε οικονομικές κατηγορίες, ο καπιταλισμός είναι ένας αντί- ουμανισμός. Και σαν τέτοιος αντιμετωπίσθηκε και πολεμήθηκε από το εργατικό κίνημα στα πρώτα του βήματα. Οι πιο βασικές και ριζικές εργατικές διεκδικήσεις υπήρξαν οι αγώνες ενάντια στην οικονομική λογική, ενάντια στην αντίληψη του κέρδους, της ανταλλαγής, της ποσοτικής αποτίμησης της εργασίας και του πλούτου.

Οι μη οικονομικές δραστηριότητες αποτελούν την ίδια την ουσία της ζωής. Περιλαμβάνουν όλα όσα γίνονται όχι για τα χρήματα αλλά από φιλία, αγάπη, συμπόνια, επιθυμία για προσφορά βοήθειας- ή για την ικανοποίηση, την απόλαυση, τη χαρά που μας δίνει η ίδια η δραστηριότητα τόσο στην εξέλιξη όσο και στο αποτέλεσμά της.

Σε όλους τους προκαπιταλιστικούς πολιτισμούς, αυτές οι χωρίς πληρωμή δραστηριότητες ήταν εντεταγμένες στις παραγωγικές εργασίες. Αυτές οι τελευταίες ακολουθούσαν το ρυθμό των γιορτών, με τα τραγούδια και τους χορούς τους, τα εργαλεία τους ήταν στολισμένα κ.λπ. Με λίγα λόγια υπήρχε μια «λαϊκή τέχνη» που ενσωμάτωνε τις εργασίες μέσα στη ζωή μεταβάλλοντάς τες σε τρόπο ζωής που είχε νόημα και αξίες. Δεν πρόκειται να αρνηθούμε ότι οι συνθήκες ζωής ήταν σκληρές, οι στερήσεις πολλές, η επιβίωση ανασφαλής- ούτε ακόμα ότι οι ισχυροί κυριαρχούσαν μέσα από τη καταπίεση, την ωμότητα, την αυθαιρεσία. Το ζήτημα είναι να κάνουμε φανερό ότι οι εργασίες ήταν επίσης ένας τρόπος εγκατάστασης στο παρόν, ένας τρόπος να βρίσκεσαι σε επαφή με τους άλλους και με τον κόσμο, ότι με λίγα λόγια, εργασία, πολιτισμός και ζωή δεν ήταν διαχωρισμένες διαδικασίες.

Από την άλλη πλευρά, οι εμπορευματικές σχέσεις δεν κυριαρχούσαν στις κοινωνικές και διατομικές σχέσεις. Αυτές διέπονταν από μη οικονομικές και μη χρηματικές ανταλλαγές- και κυρίως σχέσεις αλληλεγγύης και αλληλοβοήθειας, κωδικοποιημένες ή όχι- που αποτελούν λιγότερο ή περισσότερο υποβαθμισμένες μορφές των σχέσεων γενναιοδωρίας και δώρου που είναι και η αρχέγονη μορφή ( από οντολογική και όχι ιστορική άποψη) της αναγνώρισης του άλλου σαν άλλο εαυτό.

Η «ευχαρίστηση» να δίνεις, να «ευχαριστείς», να συνδράμεις, να προσφέρεις και να δέχεσαι χωρίς αντάλλαγμα, είναι εγγενής στην αγάπη, την τρυφερότητα, την αφοσίωση, την φιλία, την αλληλεγγύη, με λίγα λόγια σε όλες τις σχέσεις με τους άλλους, βιωμένες σαν αμοιβαίο πλούτισμα της ύπαρξής μας και χωρίς τις οποίες η ζωή χάνει κάθε νόημα και «δεν αξίζει να τη ζει κανείς».

Αντίθετα, ο βιομηχανισμός επέβαλε την εργασία σαν καθαρά λειτουργική δραστηριότητα, χωρισμένη από τη ζωή, ακρωτηριασμένη από την πολιτιστική της διάσταση και αποκομμένη από τον ιστό των ανθρώπινων σχέσεων. Η εργασία έπαψε να είναι ένας τρόπος να ζει και να δρα κανείς μαζί με τους άλλους, ο χώρος εργασίας έπαψε να είναι χώρος ζωής, ο εργάσιμος χρόνος είναι χρόνος προσαρμοσμένος στις εποχές και τους βιολογικούς ρυθμούς. Κύριος στόχος κάθε δραστηριότητας είναι το χρήμα, με τη μορφή του κέρδους ή του μισθού, και όχι, η ευχαρίστηση και η ικανοποίηση που προσφέρει. Η επικράτηση των εμπορευματικών σχέσεων πάνω στις σχέσεις αμοιβαιότητας, της ανταλλακτικής αξίας πάνω στις αξίες χρήσης έφερε το φτώχεμα των ικανοτήτων και της ζωής του καθενός.

Φυσικά τίποτε δεν απαγορεύει εκ των προτέρων στη φιλία, στο ταλέντο, την αδερφοσύνη, το δώρο, τη γιορτή, να υπάρξουν πάλι στην ετερόνομη εργασία. Γεγονός όμως είναι ότι έχουν εκδιωχθεί από αυτή και δεν υπάρχει πια ούτε χρόνος ούτε χώρος όπου οι εργαζόμενοι θα μπορούσαν να αποκτήσουν εμπειρία της ενότητας ανάμεσα σε εργασία, ζωή και πολιτισμό. Καθώς δεν έχουν τη δυνατότητα να αποκτήσουν μια τέτοια εμπειρία, έστω και έξω από την εργασία, είναι δύσκολο να δούμε πως θα αγωνίζονταν για να εισάγουν μη οικονομικές αξίες μέσα στην εργασία. Όσο η εργασιακή ζωή, που διέπεται από τη μισθωτή σχέση και την παραγωγικίστικη λογική του «δεν βρισκόμαστε εδώ για διασκέδαση», θα καταλαμβάνει το σημαντικότερο κομμάτι του χρόνου του καθενός και όσο ο δεσποτισμός του χρονομέτρου θα αφαιρεί τον χρόνο εργασίας από το χρόνο ζωής, η ανακάλυψη, η επανεφεύρεση του μη οικονομικού πλούτου θα συνεχίσουν να έχουν ελάχιστες πιθανότητες να υπάρξουν και εκτός εργασίας. Δεν θα έχουν πιθανότητες να ολοκληρωθούν παρά μόνο μέσα από μια μαζική μείωση του εργάσιμου χρόνου, που θα συνοδεύεται από μια νέα πολιτική για το χώρο και το χρόνο, την πολεοδομία, τους εξοπλισμούς και την κουλτούρα…

Η μείωση της διάρκειας της εργασίας και η παράλληλη επέκταση της σφαίρας των αυτόνομων δραστηριοτήτων και των μη εμπορευματικών σχέσεων αποτελούν προϋποθέσεις για ένα μετασχηματισμό των χωρών, του κλίματος και του βιώματος της ετερόνομης εργασίας. Και θα καταστήσουν απαράδεκτα τα σημερινά καταπιεστικά χαρακτηριστικά της.

Ωστόσο δεν πρέπει να πιστέψει κανείς πως η ετερόνομη εργασία- δηλαδή η εργασία της οποίας η φύση και το αντικείμενο καθορίζονται εξωτερικά, από την οργάνωση της εργασίας μιας χώρας ή μιας ηπείρου- μπορεί να καταργηθεί εντελώς ή να μετατραπεί σε αυτόνομη δραστηριότητα.

απόσπασμα από:Andre Gorz «Οι δρόμοι του Παραδείσου», Εναλλακτικές Εκδόσεις, σελ 91- 95

Ντιούη


1 σχόλιο

Πολιτικές Συνέπειες: Εβραϊκή Ιδεολογία

latuff_anti_semitism Η ανένδοτη στάση του κλασικού ιουδαϊσμού απέναντι στους μη –Εβραίους- επηρεάζει ουσιαστικά τους οπαδούς του, τους ορθόδοξους Εβραίους, και εκείνους που μπορούν να θεωρηθούν συνεχιστές του, τους σιωνιστές. Και, μέσω αυτών , έχει αντίκτυπο και στις πολιτικές του κράτους του Ισραήλ. Από το 1967 και μετά καθώς και το Ισραήλ γίνεται όλο και περισσότερο «Εβραϊκό», οι πολιτικές του επηρεάζονται περισσότερο από Εβραϊκές ιδεολογικές θεωρήσεις παρά από την ψυχρή αποτίμηση ενός ιμπεριαλιστικού συμφέροντος. Αυτή η ιδεολογική επιρροή δεν κατανοείται από τους ξένους ειδικούς, που έχουν τη τάση να αγνοούν ή να υποτιμούν την επίδραση της Εβραϊκής θρησκείας στις ισραηλινές πολιτικές. Έτσι εξηγείται γιατί πολλές από τις προβλέψεις τους είναι εσφαλμένες{…}

Οι προσπάθειες μερικών Ισραηλινών πολιτικών να αγνοήσουν τους παράγοντες τις «Εβραϊκής ιδεολογίας», προς όφελος των καθαρά ιμπεριαλιστικών συμφερόντων, οδήγησαν σε καταστροφικά αποτελέσματα. Το συμπέρασμα από την αποτίμηση της Ισραηλινής πολιτικής που γίνεται υπό το φως του κλασικού ιουδαϊσμού, είναι ότι οι αναλύσεις της πολιτικής του Ισραήλ που δεν υπογραμμίζουν τη σημασία του χαρακτήρα του ως «εβραϊκού κράτους» είναι, κατ’ ανάγκη λανθασμένες. Ιδιαίτερα, η σύγκριση του Ισραήλ με άλλες περιπτώσεις δυτικού ιμπεριαλισμού ή με κράτη εποίκων είναι εντελώς άστοχη. {…}

Εκτός από τις πολιτικές του Ισραηλινού κράτους, μπορεί να μαντέψει κανείς ότι η «εβραϊκή ιδεολογία» επηρεάζει επίσης και ένα σημαντικό μέρος, ίσως το μεγαλύτερο, των Εβραίων της διασποράς. Ενώ η εφαρμογή της Εβραϊκής ιδεολογίας εξαρτάται από ένα ισχυρό Ισραήλ, το τελευταίο, με τη σειρά του, εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τη στήριξη των Εβραίων της διασποράς και ιδίως των Εβραίων των Η.Π.Α. Η εικόνα των Εβραίων της διασποράς, και τη στάσης τους απέναντι στους γκογίμ (μη Εβραίοι), είναι τελείως διαφορετική από τη στάση του κλασικού ιουδαϊσμού, που περιγράψαμε παραπάνω. Αυτή η διαφορά είναι προφανέστατη σε αγγλόφωνες χώρες, όπου συμβαίνουν τακτικά οι πιο μεγάλες διαστρεβλώσεις του Ιουδαϊσμού. Η κατάσταση είναι χειρότερη στις Η.Π.Α. και στον Καναδά, δύο κράτη που υποστηρίζουν σθεναρά τις Ισραηλινές πολιτικές, ακόμα και τις πολιτικές που είναι καταφανέστατα εχθρικές προς τα βασικά ανθρώπινα δικαιώματα των μη Εβραίων.

Η υποστήριξη του Ισραήλ, από τις ΗΠΑ, όταν την εξετάζει κανείς όχι επιφανειακά αλλά εμπεριστατωμένα, δεν μπορεί να εξηγηθεί ικανοποιητικά μόνο ως αποτέλεσμα των Αμερικάνικων ιμπεριαλιστικών συμφερόντων. Η ισχυρή επιρροή που ασκεί η οργανωμένη εβραϊκή κοινότητα στις ΗΠΑ, στηρίζοντας όλες τις Ισραηλινές πολιτικές, πρέπει επίσης να ληφθεί υπόψη προκειμένου να ερμηνευθούν μεσανατολικές πολιτικές των αμερικανικών κυβερνήσεων. Το φαινόμενο αυτό είναι ακόμη πιο αξιοσημείωτο στην περίπτωση του Καναδά, τα συμφέροντα του οποίου στη Μέση Ανατολή δεν μπορεί να θεωρηθούν σημαντικά, αλλά του οποίου η πιστή αφοσίωση στο Ισραήλ είναι ακόμη μεγαλύτερη από εκείνη των ΗΠΑ. Και στις δύο χώρες (όπως επίσης και στη Γαλλία, τη Βρετανία και πολλά άλλα κράτη), οι εβραϊκές οργανώσεις υποστηρίζουν το Ισραήλ με την ίδια περίπου αφοσίωση που έδειχναν τα κομμουνιστικά κόμματα προς την ΕΣΣΔ για τόσα πολλά χρόνια. Επίσης, πολλοί Εβραίοι, που είναι φαινομενικά δραστήριοι στην υπεράσπιση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και υιοθετούν μη συμβατικές απόψεις σε άλλα θέματα, σε περιπτώσεις που αγγίζουν το Ισραήλ, προσχωρούν σε θέσεις ολοκληρωτικές και βρίσκονται στην πρώτη γραμμή για την υπεράσπιση όλων των ισραηλινών πολιτικών. Είναι πασίγνωστο στο Ισραήλ, ότι ο σωβινισμός και ο φανατισμός των οργανωμένων Εβραίων της διασποράς ξεπερνούν κατά πολύ (ειδικά μετά το 1967) τον σωβινισμό ενός μέσου ισραηλινού Εβραίου. {…}

Συνεπώς, η πραγματική δοκιμασία, στην οποία πρέπει να υποβληθούν οι Εβραίοι του Ισραήλ και της διασποράς, είναι να αποδείξουν την ικανότητά τους για αυτοκριτική η οποία να περιλαμβάνει και την κριτική του εβραϊκού παρελθόντος. Το σημαντικότερο μέρος μιας τέτοιας κριτικής πρέπει να είναι μια λεπτομερής και έντιμη αντιμετώπιση της εβραϊκής στάσης απέναντι στους γκογίμ (μη Εβραίοι)…

το απόσπασμα είναι από το βιβλίο του ΙΣΡΑΗΛ ΣΑΧΑΚ, εναλλακτικές εκδόσεις, αντιγραφείς:

Μοϊκάνος και Ντιούη