Ιθαγενείς

Πριν την καταστροφή, μια νέα πορεία*

2 Σχόλια

Πριν από λίγα χρόνια, ένας μεγάλος Έλληνας φιλόσοφος είχε δηλώσει ότι 25 χρόνια εκσυγχρονισμού κατέστρεψαν 3000 χρόνια ελληνικού πολιτισμού. Μέρος αυτής της καταστροφής, είναι και οι οβιδιακές μετμορφώσεις που έχει υποστεί η ελληνική φύση. Γιατί τα τελευταία 25 χρόνια επιδοθήκαμε σ’ έναν ανελέητο αγώνα περιβαλλοντικής υποβάθμισης της χώρας: σκάψαμε τη γη, κάψαμε τα δέντρα, χτίσαμε δρόμους και γιγάντιες ακαλαίσθητες τσιμεντένιες εγκαταστάσεις. Οι συνέπειες είναι γνωστές: Ό,τι ενέπνευσε τους μεγάλους Έλληνες ζωγράφους και τους ποιητές μας –το ελληνικό τοπίο και το τόσο χαρακτηριστικό μέτρο της συνύπαρξης του ανθρώπου με τη φύση– υφίσταται πια μόνο ως καταγραφή στα μουσεία.

Σε τι συνίστατο αυτή η διαδικασία του εκσυγχρονισμού; Δεν ήταν τίποτε περισσότερο και τίποτε λιγότερο από την εξοικείωσή μας με το πλανητικό μοντέλο της διαρκούς συσσώρευσης και μεγέθυνσης καθώς και το αντίστοιχο καταναλωτικό φαντασιακό που το συνοδεύει. Στα χρόνια που μας πέρασαν, ταυτίσαμε κι εμείς –όπως και ολόκληρος ο πλανήτης– την ευημερία με την συσσώρευση των υλικών αγαθών, την πρόοδο με την αύξηση του Ακαθάριστου Εθνικού Προϊόντος. Σήμερα, το έωλον αυτής της διαδικασίας είναι ορατό: Η ζωή μας είναι αβίωτη, η Αθήνα και οι άλλες πόλεις βουλιάζουν στο τσιμέντο και το καυσαέριο, ενώ η ύπαιθρος έχει ερημοποιηθεί εντελώς: στην χειρότερη περίπτωση θα καταβαραθρωθεί από μία μεγάλης έκτασης καταστροφή (λέγε με Ηλεία) και στην καλύτερη, θα μεταβληθεί σε θέρετρο αναψυχής των «Αθηναίων» και των Ευρωπαίων συνταξιούχων, βουλιάζοντας στις τεράστιες τουριστικές εγκαταστάσεις, στα γήπεδα γκολφ, τα εστιατόρια και τα τζιπ.

Αυτό είναι και το πλαίσιο της αμείλικτης κυριαρχίας των μεγάλων συμφερόντων, το θερμοκήπιο μέσα από το όποιο ξεπήδησε η Ελλάδα τον μεγαλοεργολάβων και των νταβατζήδων. Κι αν αναρωτιέται κανείς από τη στάση του κράτους και της τοπικής αυτοδιοίκησης, που παρουσιάζεται διαρκώς ότι κάνει τα «στραβά μάτια», θα πρέπει επιτέλους να καταλάβουμε ότι ζούμε σε μια χώρα παρασιτική, η οποία έχει καταλήξει να μην παράγει τίποτε, και ως εκ τούτου μπορεί να «αναπτύσσεται» και να «προοδεύει» μόνο καταστρέφοντας, εκποιώντας μεταξύ άλλων την φυσική της κληρονομιά. Γι’ αυτό και οι θεσμοί, ανεξαρτήτως εάν οι διαχειριστές τους είναι «αριστεροί» ή «δεξιοί», όχι μόνο εμφανίζονται δίπλα σ’ αυτούς που καταστρέφουν το περιβάλλον, αλλά και αποτελούν τον συλλογικό οργανωτή της καταπάτησης και της ανοικοδόμησής του.

Όσο για την στάση της κοινωνίας, ας όψεται το φαντασιακό το οποίο αναφέραμε παραπάνω, το οποίο έχει εγκαθιδρύσει ένα καθεστώς καταναλωτικής εγωκρατίας. Ο νεοέλληνας έχει μεταβληθεί στον τόσο γνώριμο και αποκρουστικό κανίβαλο που αντικρίζουμε στην καθημερινότητά μας διότι έχει εκποιήσει κάθε έννοια συλλογικής ταυτότητας, διαπροσωπικής σχέσης, και αλληλεγγύης στον βωμό της δάνειας υλικής του ευημερίας· διότι έχει μεταβληθεί σ’ έναν γάιδαρο που τρέχει πίσω από το καρότο, εγκαταλείποντας κάθε έννοια αξιοπρέπειας και αυτοσεβασμού. Γι’ αυτό και η παντελής έλλειψη περιβαλλοντικής συνείδησης που μας χαρακτηρίζει, εκφράζει μια βαθιά αυτοκαταστροφική διάθεση.

Όλα αυτά συστήνουν τον φαύλο κύκλο της φιλελεύθερης παγκοσμιοποίησης. Τον κύκλο της ασύδοτης κυριαρχίας των μεγάλων συμφερόντων, της άμεσης και απροκάλυπτης συνέργιας της κρατικής μηχανής, της μεταβολής μιας ολόκληρης κοινωνίας σε ηθικό αυτουργό μέσα από το φαντασιακό της διαρκούς συσσώρευσης, του καταναλώνω άρα υπάρχω.

Τώρα τελευταία, βέβαια, η εντεινόμενη οικολογική καταστροφή που εκτυλίσσεται σε παγκόσμιο επίπεδο και έχει διαταράξει οριστικά την ισορροπία του πλανήτη με άμεσες και ορατές συνέπειες για τον άνθρωπο, έχει προκαλέσει μία νέα ευαισθησία για το περιβάλλον. Εδώ, στην Ελλάδα, ήταν οι φωτιές της Ηλείας, της Πάρνηθας και του Πηλίου που μας ξύπνησαν βίαια από τον καταναλωτικό μας λήθαργο.

Επάνω σ’ αυτήν την ευαισθησία, οι ίδιοι οι φορείς της φιλελεύθερης παγκοσμιοποίησης, αυτή που κινούν τους μηχανισμούς της διαρκούς μεγέθυνσης και της αέναης συσσώρευσης, προωθούν τη λογική της «πράσινης, αιεφόρου και βιώσιμης ανάπτυξης» εκφράζοντας …όψιμες οικολογικές ανησυχίες! Το διάβημά τους πραγματοποιείται για δύο λόγους. Αφενός, διότι το περιβαλλοντικό αδιέξοδο που αντιμετωπίζει ο πλανήτης είναι υπαρκτό, και δεν μπορούν να το αγνοούν –όπως άλλοτε έκαναν οι Αμερικανοί και οι σύμμαχοί τους με το πρωτόκολλο του Κιότο∙ αφετέρου διότι προσπαθούν να ξορκίσουν το ίδιο το πρόβλημα, να προλάβουν και να ελαχιστοποιήσουν τις συνέπειές του.

Δυστυχώς, σ’ αυτό το ρεύμα αναδείχθηκαν –πέρα από τους αμιγώς «πράσινους καπιταλιστές» τύπου Αλ Γκόρ και Άρνολντ Σβαρτσενέγκερ, ένα μεγάλο κομμάτι του οικολογικού κινήματος, το οποίο περιλαμβάνει εκατοντάδες μη-κυβερνητικές οργανώσεις, ενώ στην κεφαλή του βρίσκονται τα πράσινα ευρωπαϊκά κόμματα. Αυτά, έχουν εγκαταλείψει ακόμα και τις ελάχιστες αναφορές στην συνολική οικολογική οπτική που τους χαρακτήριζε άλλοτε. Αρνούνται πλέον, ότι το πρόβλημα εντοπίζεται εκ θεμελίων, στην κοινωνία, την οικονομία και τον πολιτισμό της μόλυνσης, και ως εκ τούτου απαιτείται μία συνολική εναλλακτική λύση και όχι γραφειοκρατικές και τεχνοκρατικές μεταρρυθμίσεις. Γι’ αυτό και έχουν προσχωρήσει στη ενσωμάτωση στους θεσμούς της φιλελεύθερης παγκοσμιοποίησης– έστω ως η συνομιλούσα οικολογική αντιπολίτευση­– καταλήγοντας εντέλει να ομονοούν ακόμα και στις πιο εγκληματικές πράξεις των αυτοκρατορικών επιτελείων (όπως τότε, που οι Ευρωπαίοι πράσινοι υποστήριξαν τον βομβαρδισμό της Γιουγκοσλαβίας) ή να προωθούν τα πιο εξωφρενικά τους σχέδια (βλέπε την υποστήριξη που απλόχερα προσέφεραν, σε πλήρης ευθυγράμμιση με τους Αγγλοαμερικάνους, στο Σχέδιο Ανάν για την Κύπρο). Το αντάλλαγμα, βεβαίως, είναι η προώθησή τους από τους κολοσσούς των ΜΜΕ, αλλά και η συστηματική διοχέτευση πόρων μέσω ευρωπαϊκών προγραμμάτων, χρηματοδοτήσεις από φορείς και ιδρύματα του μεγάλου κεφαλαίου (π.χ. τους εφοπλιστές) κ.ο.κ.

Όλοι αυτοί, μιλούν συνέχεια για «πράσινους φόρους», για ανακύκλωση και απορρύπανση, οργανώνουν δενδροφυτεύσεις κ.ο.κ., που είναι μεν απαραίτητες, αλλά ταυτόχρονα προσπερνούν παντελώς ό,τι πραγματικά προκαλεί την αξεπέραστη περιβαλλοντική κρίση. Μπορεί να αναδεικνύονται πρωταθλητές στην εκταμίευση των ευρωπαϊκών προγραμμάτων για την ανακύκλωση των πλαστικών αλλά προσπερνούν εντελώς το γεγονός ότι είναι το ίδιο το καταναλωτικό μοντέλο που απειλεί να μας πνίξει στις πλαστικές συσκευασίες, πολλαπλασιάζοντας τα σκουπίδια που παράγει ο καθένας από εμάς με γεωμετρική πρόοδο.

Εμείς απέναντί τους, υποστηρίζουμε ότι αυτό που χρειαζόμαστε δεν είναι θεάματα για το περιβάλλον, ούτε συμβολικές κινητοποιήσεις που θα αποενοχοποιήσουν τον Έλληνα καταναλωτή ξορκίζοντας την καταστροφή του περιβάλλοντος. Τέτοιου τύπου πρωτοβουλίες θα είχαν νόημα, μόνο στα πλαίσια ενός νέου οράματος. Όντως, χρειαζόμαστε ένα νέο όραμα, έναν νέο πατριωτισμό: Μιαν νέα ευαισθησία για τον τόπο και το περιβάλλον της, η οποία θα αντιμάχεται τον παρασιτικό, χρησιμοθηρικό ελληνικό καπιταλισμό που πλέκει ένα σάβανο υποταγής και διάλυσης για όλη την χώρα. Ένα μοντέλο που να αμφισβητεί τον πυρήνα του προβλήματος, την φιλελεύθερη καπιταλιστική παγκοσμιοποίηση της διαρκούς συσσώρευσης και της αέναης μεγέθυνσης και να την αντιστρατεύεται συνολικά: Ένα μοντέλο που να βασίζεται στην τοπικοποίηση της παραγωγής, στην αυτάρκεια της χώρας, την ανεξαρτησία της από ενεργειακά καρτέλ. Την ενίσχυση του παρεμβατικού, προστατευτικού χαρακτήρα του κράτους έναντι των πολυεθνικών και του μεγάλου κεφαλαίου, αλλά και στην αναζωογόνηση της περιφέρειας μέσω του κοινοτισμού και των άμεσων μορφών δημοκρατίας. Ένα μοντέλο που θα θέτει τέλος στην παντοδυναμία του εμπορεύματος, που θα γλιτώσει τον άνθρωπο και τη φύση από την μόλυνση, την εκποίηση στους μηχανισμούς της αγοράς και εν τέλει την υπαρξιακή και την περιβαλλοντική καταστροφή. Μία πρόταση, τέλος, που θα αποκαθιστά τις παραδόσεις της συνεργατικότητας και της αλληλεγγύης, την προτεραιότητα που είχε στην ελληνική κοινωνία η σχέση έναντι της χρήσης, παραδόσεις που έθαψε το μοντέλο του ομφαλοσκόπου καταναλωτή.

Είναι αλήθεια πως για πολλά χρόνια αφήσαμε, άλλος λιγότερο, άλλος περισσότερο, τα πράγματα να βαδίζουν ανεξέλεγκτα προς τον εθνικό, τον κοινωνικό και τον περιβαλλοντικό μηδενισμό. Είναι καιρός λοιπόν να αποπειραθούμε μια αυθεντική ανάταση, που επιτέλους θα υπερκεράσει τα κόμματα της αφασίας και τους λοιπούς κομπάρσους.

Άρδην – Ρήξη

*Το παρόν κείμενο ετοιμάστηκε για να μοιραστεί στην συναυλία

που οργανώνει ο Σκάι για τα δάση.

Advertisements

2 thoughts on “Πριν την καταστροφή, μια νέα πορεία*

  1. Γι’ αυτό και έχουν προσχωρήσει στη ενσωμάτωση στους θεσμούς της φιλελεύθερης παγκοσμιοποίησης– έστω ως η συνομιλούσα οικολογική αντιπολίτευση­– καταλήγοντας εντέλει να ομονοούν ακόμα και στις πιο εγκληματικές πράξεις των αυτοκρατορικών επιτελείων (όπως τότε, που οι Ευρωπαίοι πράσινοι υποστήριξαν τον βομβαρδισμό της Γιουγκοσλαβίας) ή να προωθούν τα πιο εξωφρενικά τους σχέδια (βλέπε την υποστήριξη που απλόχερα προσέφεραν, σε πλήρης ευθυγράμμιση με τους Αγγλοαμερικάνους, στο Σχέδιο Ανάν για την Κύπρο).

    Έλα! Δεν το πιστεύω!

  2. Καιρό ε΄χα να διαβάσω τέτοιο κείμενο!
    Σας ευχαριστώ!

περιμένουμε τα σχόλιά σας!

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s