Ιθαγενείς

Ο κόκκινος Στηβ: Από την Καρίτσα στη Νέα Υόρκη

2 Σχόλια

imag1272.gif

Είναι αλήθεια ότι προσεγγίζοντας τις άγνωστες ιστορίες των Ελληνοαμερικανών του εργατικού κινήματος, αφουγκραζόμαστε μια άλλη Αμερική, που «κρύφτηκε» επιμελώς στη σιωπή και τη λησμονιά
Ανασκαλεύοντας παλιές εργατικές ιστορίες της αμερικανικής ζωής ανακαλύπτουμε κάποιες άλλες Ηνωμένες Πολιτείες, πολύ διαφορετικές σε σύγκριση με την εικόνα που μας προσφέρουν σήμερα.
Η κρατική εξουσία είχε κοινά στοιχεία, όχι όμως και οι καθημερινοί άνθρωποι στους δρόμους της Νέας Υόρκης ή του Ντένβερ του Κολοράντο. Αλλά και οι Ελληνο-αμερικανοί έδειχναν πολύ διαφορετικοί και ανυπόταχτοι σε μια χώρα όπου οι ηγέτες της πρόβαλλαν την πειθαρχία, την τάξη και τη μεγάλη οικονομική καπιταλιστική ανάπτυξη.
Ηταν η εποχή του Μεσοπολέμου, της οικονομικής κρίσης, τότε που σε κάποιον κεντρικό δρόμο της Νέας Υόρκης ένας Ελληνο-αμερικανός συνδικαλιστής, ο Στηβ Κατόβις, έπεφτε νεκρός από σφαίρα αστυνομικού.
Η δολοφονία του Κατόβις είχε παράξενες ομοιότητες με την υπόθεση των Ιταλών αναρχικών Σάκο και Βαντσέτι που εκτελέστηκαν το 1927 από τις επίσημες αμερικανικές αρχές, προκαλώντας έντονες διαμαρτυρίες και αντιδράσεις στην αμερικανική και τη διεθνή κοινή γνώμη.
Στις 29 Οκτωβρίου 1929, με την κατάρρευση του χρηματιστηρίου της Νέας Υόρκης άρχισε η μεγάλη οικονομική κρίση στις Ηνωμένες Πολιτείες, που είχε διεθνείς επιπτώσεις και επέφερε μια σημαντική άνοδο της ανεργίας.
Ο Σταύρος Κουτόβας (Στηβ Κατόβις) γεννήθηκε το 1890 στην Καρίτσα της Θεσσαλίας και από δέκα χρόνων συνέδεσε τη ζωή του με τη θάλασσα αρχίζοντας να δουλεύει σε καΐκια που ταξίδευαν στα παράλια του Αιγαίου και αργότερα ως ναύτης σε μεγαλύτερα εμπορικά πλοία.
Το 1913 μετανάστευσε στην Αμερική. Έμεινε αρχικά στη Νέα Υόρκη και στη συνέχεια ταξίδεψε προς το Νότο, στην Τζόρτζια και τη Νέα Ορλεάνη. Εκεί συνειδητοποίησε την έντονη καταπίεση των μαύρων από τους λευκούς.
Αργότερα εγκαταστάθηκε στο Σαν Φρανσίσκο όπου και άρχισε τη συνδικαλιστική του δραστηριότητα.
Το 1921 πήρε μέρος στη μεγάλη απεργία των Αμερικανών ναυτικών της ακτοπλοΐας και την ίδια χρονιά μετακόμισε στο Λος Άντζελες όπου δούλεψε ταξιτζής για τρία χρόνια.
Με δική του πρωτοβουλία οργανώνεται νέο συνδικάτο των ταξιτζήδων του Λος Αντζελες και με τον καιρό αποκτά το ψευδώνυμο ο «κόκκινος Στήβ».
Αλλά ο Κουτόβας μαραζώνει κρατώντας το τιμόνι του ταξί, νοσταλγεί τη θάλασσα και επιστρέφει στην παλιά του αγάπη, τη Νέα Υόρκη. Δουλεύει αρχικά και πάλι στα πλοία και στη συνέχεια, με τη βοήθεια των εργατικών συνδικάτων προσλαμβάνεται στο «Συνεταιριστικό Οίκο των Ενωμένων Εργατών».
Με πρωτοβουλία Ελληνο-αμερικανών της Νέας Υόρκης, όπου συμμετέχει και ο Κατόβις, ιδρύθηκε η εργατική λέσχη «Σπάρτακος».
Ο κόκκινος Στήβ αρθρογραφούσε και στην ελληνο-αμερικανική εφημερίδα «Εμπρός» της Νέας Υόρκης και συμμετείχε ενεργά στην οργάνωση «Διεθνής Εργατική Αμυνα».
Στην καρδιά της οικονομικής κρίσης, τις πρώτες μέρες του 1930 οι εργαζόμενοι στα καταστήματα τροφίμων και βιομηχανιών της Νέας Υόρκης κατέβηκαν σε απεργία διεκδικώντας καλύτερους όρους εργασίας.
Οι ιδιοκτήτες αντιμετώπισαν αρνητικά την απεργία και το πολυκατάστημα «Miller Market» στη δέκατη έκτη οδό στο Μπρονξ πέτυχε να εκδοθεί δικαστική απόφαση κατά της φρούρησης των καταστημάτων από τους απεργούς που απαγόρευε στους απεργοσπάστες να δουλέψουν.
Στις 10 Ιανουαρίου 1930 με πρωτοβουλία του Εργατικού Κέντρου Νέας Υόρκης οργανώθηκε εκδήλωση συμπαράστασης υπέρ των απεργών.
Στην εκδήλωση κύριος ομιλητής ήταν ο κόκκινος Στήβ. Αλλά η αστυνομία απαγόρευσε την εκδήλωση. Ένας αστυνομικός, ο Χάρι Κίριτζ, ζήτησε από τον Κουτόβα να κατέλθει από το βήμα του ομιλητή και να του δείξει τη σχετική άδεια της αστυνομίας.
Ο κόκκινος Στηβ αρνήθηκε και τότε ο Κίριτζ τού επιτέθηκε με το κλομπ. Ακολούθησε συμπλοκή και σε μια στιγμή ο αστυνομικός έβγαλε το πιστόλι του και τον πυροβόλησε.
Τραυματισμένος σοβαρά ο Ελληνο-αμερικανός συνδικαλιστής μεταφέρθηκε στο Δημοτικό Νοσοκομείο φρουρούμενος από την αστυνομία, σε πλήρη απομόνωση.
Εκεί, στις 24 Ιανουαρίου αναγγέλθηκε ο θάνατός του. Μόλις μαθεύτηκαν τα νέα, μαύρα πανό αναρτήθηκαν στην πρόσοψη του Εργατικού Κέντρου της Νέας Υόρκης που ανέγραφαν: «Εργάτες, εκδικηθείτε τη δολοφονία του Στηβ Κατόβις». Εφημερίδες της Νέας Υόρκης υποστήριξαν ότι τα εργατικά συνδικάτα προσπαθούσαν ν’ αναγορεύσουν τον Κατόβις σε «μάρτυρα», αφού έθεσαν τη σορό του σε λαϊκό προσκύνημα στην έδρα του Εργατικού Κέντρου.
Στις 25 Ιανουαρίου οργανώθηκε μεγάλη διαδήλωση έξω από το δημαρχείο της Νέας Υόρκης σε ένδειξη διαμαρτυρίας για τη δολοφονία του Κατόβις.
Η κηδεία του κόκκινου Στιβ εντυπωσίασε με τη μαζικότητά της.
Όλες οι εφημερίδες της Νέας Υόρκης, από τους «Νιου Γιορκ Τάιμς», τη «Ντέιλι Νιουζ» ώς την κομμουνιστική «Ντέιλι Γουέρκερ», είχαν κύριο θέμα την κηδεία του Στηβ Κατόβις.
Η «Ντέιλι Γουέρκερ» μιλούσε για 50.000 πολίτες που συνόδεψαν τη σορό του κόκκινου Στηβ, ενώ οι άλλες εφημερίδες έγραφαν για 20.000 και πλέον συμμετέχοντες.
Η ελληνο-αμερικανική εφημερίδα «Atlantis» της Νέας Υόρκης, με το δικό της ρεπορτάζ στο φύλλο της 29ης Ιανουαρίου, έδωσε το γενικότερο κλίμα που επικράτησε στη διάρκεια της κηδείας του κόκκινου Στήβ.
Διαδήλωση διαμαρτυρίας
«Με έκτακτον συρροήν κόσμου, υπολογισθέντος από τινάς εφημερίδας μεταξύ 16.000 και 25.000 εκηδεύθη χθες, 28 Ιανουαρίου 1930, ο κατά την 16ην Ιανουαρίου υπό τινός αστυφύλακας φονευθείς Έλλην Σταύρος Κουτόβας κατόπιν ταραχών του παρελθόντος Σαββάτου, όταν η αστυνομία βιαίως διέλυσε την υπό του δημαρχείου κομμουνιστικήν διαδήλωσιν διαμαρτυρίας. Έκτακτα μέτρα ελήφθησαν προς αποφυγήν συρράξεως μεταξύ των πενθούντων κομμουνιστών και των αστυνομικών οργάνων. Ο δήμαρχος κ. Γουόκερ αυτοπροσώπως επέβλεψεν την κηδείαν και ο διευθυντής της αστυνομίας κ. Ουόλεν ηκολούθησε με το αυτοκίνητό του το φέρετρον καλυπτόμενον από της ερυθράς σημαίας συνοδευόμενο από ολόκληρον σώμα αστυφυλάκων και χιλιάδες λαού… Κατά ομολογίαν των παρακολουθησάντων την πομπήν, η χθεσινή κομμουνιστική διαδήλωσις ήτο η μεγαλυτέρα εξ όσων έγιναν ποτέ εν Αμερική. Γεγονός αναμφισβήτητον είναι ότι ουδείς μέχρι τούδε Έλλην της Αμερικής συγκέντρωσε τόσον κόσμο και τόσην επισημότητα κατά την κηδεία του».
Την ιστορία του κόκκινου Στηβ μας ξανάφερε στη μνήμη ένα βιβλίο που εκδόθηκε τελευταία στη Λάρισα για τη ζωή και τη δράση του Γιάννη Βόγια.
Όπως ο Βόγιας, έτσι και ο κόκκινος Στήβ καταγόταν από το ίδιο χωριό, την Καρίτσα της Θεσσαλίας. Η ιστορία τους έμοιαζε πολύ, διαπνεόταν από το ίδιο πνεύμα αμφισβήτησης προς το κατεστημένο, που εκδηλώθηκε στην Ελλάδα και την Αμερική.
Ο κόκκινος Στήβ άφησε τα δικά του χνάρια στη Νέα Υόρκη που τα κάλυψε το πέρασμα του χρόνου.

Του Φοίβου Οικονομίδη από την ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ – 26/10/2007

Για την αντιγραφή Σεβέκ. θα επανέλθουμε συντόμως με περισσότερα.

Advertisements

2 thoughts on “Ο κόκκινος Στηβ: Από την Καρίτσα στη Νέα Υόρκη

  1. Μια ζωή κουμούνια είμαστε σε Τούτη τη χώρα!

    Μίσος ταξικό κουφάλες κοσμοπολίτες!

    χεχεχε

  2. Κύριοι,
    Πρώτον το κείμενο που αναφέρατε δεν είναι όλο τοu tou Οικονομίδη , κολλήσατε απευθείας τα γραπτά του Ριζάκη Στέφανου « Ταξίδι χωρίς την επιστροφή »και τα ανακατέψατε με τα γραφτά του Οικονομίδη. Δεν είναι σωστό να το κάνει αυτό κανείς. Πρέπει να αναφέρεται από πού αντλεί ένα κείμενο. Αυτό δεν σας τιμά. Ώμος αυτό είναι συνήθειά σε αυτήν την μεριά του πλανήτη. Βεβαία από εμπειρία δεν περιμένω να το παραδεχτείτε. Ε και τι έγινε; θα μπορεί να πείτε , αφού το κάνουν όλοι, προπαντός η λεγόμενοι προοδευτικοί. Για αυτό και τα χάλια μας – οι νοοτροπία που κουβαλάμε.
    Χ.Β.

περιμένουμε τα σχόλιά σας!

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s